Ελπίδες για αναβάθμιση του «τεστ Παπ»

Ένας Έλληνας γιατρός της διασποράς, ο Γιώργος Παπανικολάου, δημιούργησε το διάσημο πια τεστ που φέρει το όνομά του και ένας άλλος ‘Ελληνας γιατρός της διασποράς, ο καθηγητής ογκολογίας και παθολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς Νικόλας Παπαδόπουλος, έρχεται σήμερα να «αναβαθμίσει» το «τεστ Παπ», μαζί με συναδέλφους του στις ΗΠΑ, έτσι ώστε να επιτυγχάνει σε πρώιμο στάδιο τη γενετική ανίχνευση των καρκίνων των ωοθηκών και του ενδομητρίου στις γυναίκες,

Εδώ και χρόνια το τεστ Παπ έχει βοηθήσει σημαντικά σε όλο τον κόσμο να μειωθούν τα περιστατικά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Τώρα φαίνεται πως, στην αναβαθμισμένη του μορφή, με την ονομασία PapSEEK, το νέο τεστ μπορεί να αποτελέσει μελλοντικά μια ασφαλή και ελάχιστα επεμβατική τεχνική για την πιο έγκαιρη διάγνωση δύο άλλων συχνών μορφών καρκίνου, του ενδομητρίου και των ωοθηκών.

Όπως γράφει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, πρόκειται για διαδεδομένους γυναικολογικούς καρκίνους, που συχνά είναι δύσκολο να θεραπευθούν, επειδή μπορεί να εξαπλωθούν σε άλλα σημεία του σώματος, προτού εκδηλωθούν τα πρώτα συμπτώματα.

Τα υπάρχοντα τεστ είναι επεμβατικά και παρέχουν πολλά ψευδώς θετικά αποτελέσματα (δηλαδή «βρίσκουν» καρκίνους που στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν). Το νέο τεστ αφήνει υποσχέσεις ότι θα μπορεί να τους «πιάνει» σε ένα πιο πρώιμο και άρα θεραπεύσιμο στάδιο, πιθανώς ήδη από το προκαρκινικό στάδιο.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Ν. Παπαδόπουλο, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό Science Translational Medicine, εκμεταλλεύθηκαν το γεγονός ότι τα καρκινικά κύτταρα από τους δύο αυτούς καρκίνους συχνά μεταφέρονται στο κολπικό κανάλι, όπου είναι δυνατό να συλλεχθούν από το «τεστ Παπ».

Στη συνέχεια, το τεστ PapSEEK αναλύει το DNA των δειγμάτων που έχουν συλλεχθεί από το αρχικό «τεστ Παπ» και μπορεί να ανιχνεύσει τις πιο κοινές γενετικές μεταλλάξεις (συνολικά 18 γονίδια), που έχουν βρεθεί ότι σχετίζονται με τους δύο γυναικολογικούς καρκίνους.

Οι επιστήμονες δοκίμασαν την αποτελεσματικότητα του νέου τεστ σε δείγματα Παπ από 382 ασθενείς με καρκίνο του ενδομητρίου, 245 με καρκίνο των ωοθηκών και 714 υγιείς.

Το PapSEEK ανίχνευσε το 81% των καρκίνων του ενδομητρίου και το 33% των καρκίνων των ωοθηκών. Τα ποσοστά αυξήθηκαν σε 93% και 45% αντίστοιχα, όταν τα δείγματα του «τεστ Παπ» συλλέχθηκαν με ένα διαφορετικό εργαλείο (Tao), που επιτρέπει να γίνεται λήψη ιστού πιο κοντά στην περιοχή των όγκων.

Στη συνέχεια, η μέθοδος βελτιώθηκε περαιτέρω και το ποσοστό διάγνωσης των καρκίνων των ωοθηκών αυξήθηκε στο 63%, όταν το PapSEEK συνδυάσθηκε με την ανίχνευση του DNA του όγκου στο αίμα της ασθενούς.

Ήδη, οι ερευνητές έχουν ξεκινήσει να κάνουν μια μεγαλύτερη κλινική δοκιμή. Ελπίζουν ότι σε δύο έως τρία χρόνια το νέο τεστ θα μπορεί να αξιοποιηθεί κλινικά, αν και δεν αποκλείουν να χρειασθεί ακόμη μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Στις αρχές του έτους, ο Ν. Παπαδόπουλος είχε δημιουργήσει διεθνή θόρυβο, όταν ως επικεφαλής μιας αμερικανικής επιστημονικής ομάδας είχε ανακοινώσει στο περιοδικό Science ένα σημαντικό βήμα για την ανάπτυξη ενός καθολικού τεστ αίματος που θα μπορεί να διαγνώσει ταυτόχρονα οκτώ διαφορετικά είδη καρκίνου.

Πρόκειται για το μη επεμβατικό τεστ υγρής βιοψίας με την ονομασία CancerSEEK, το οποίο αναλύει το DNA που κυκλοφορεί στο αίμα και ελέγχει την παρουσία μεταλλάξεων σε 16 γονίδια και οκτώ πρωτεΐνες, που συνδέονται με τον καρκίνο. Το τεστ δεν είναι ακόμη έτοιμο για κλινική χρήση και ήδη δοκιμάζεται σε περισσότερους ασθενείς.

Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας: Τα 7 συμπτώματα του πιο ύπουλου γυναικολογικού καρκίνου

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελούσε πριν από μερικές δεκαετίες την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ.

Χάρη στο τεστ Παπανικολάου, το οποίο ανιχνεύει τα προκαρκινικά κύτταρα πριν αυτά εξελιχθούν σε καρκίνο, η αιτία αυτή δεν βρίσκεται πλέον καν στις 10 πρώτες.

Παρόλα αυτά, η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία εκτιμά ότι εντός του 2018 θα διαγνωστούν 13.240 νέες περιπτώσεις επιθετικού καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, το 31% εκ των οποίων θα είναι θανατηφόρες.

Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης αναφέρει ότι 6 στις 10 περιπτώσεις αφορούν γυναίκες που δεν έχουν κάνει ποτέ τεστ ΠΑΠ ή το αμέλησαν για πάνω από 5 χρόνια.

Εκτός από το τεστ ΠΑΠ, είναι πολύ σημαντικό να μην αμελείτε κάποια συμπτώματα που σχετίζονται με τον καρκίνο του τραχήλου.

Δείτε ποια είναι:

Μη φυσιολογική κολπική αιμορραγία
Ένα από τα πιο κοινά συμπτώματα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας είναι η αιμορραγία του κόλπου, ανάμεσα στις περιόδους, μετά το σεξ ή μετά την εμμηνόπαυση. Η μη φυσιολογική κολπική αιμορραγία αποτελεί γενικά σύμπτωμα του προχωρημένου καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, επειδή δείχνει ότι ένας όγκος στον τράχηλο εξαπλώνεται και επηρεάζει τον περιβάλλοντα ιστό.

Βαριές περίοδοι
Δεν αφορά την περίοδο που διαρκεί μια μέρα περισσότερο ή κατά την οποία το αίμα είναι πιο σκούρο από το συνηθισμένο. Αν όμως η περίοδός σας διαρκέσει δύο εβδομάδες, αντί για τέσσερις ημέρες, ή έχετε περίοδο δύο φορές μέσα σε ένα μήνα, πρέπει οπωσδήποτε να συμβουλευτείτε γυναικολόγο.

Μη φυσιολογικές κολπικές εκκρίσεις
Οι κολπικές εκκρίσεις θεωρούνται γενικά φυσιολογικές, αλλά η σύνθεσή τους μπορεί να αποτελεί ένδειξη πολλών προβλημάτων του κόλπου. Στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, οι εκκρίσεις είναι δύσοσμες, ροζ, καφέ ή με αίμα, και πιθανώς με κομμάτια ιστού που αποβάλλει η μήτρα.

Πόνος στη λεκάνη, την πλάτη ή τα πόδια
Ο πυελικός πόνος μπορεί να αποτελεί ένδειξη αλλαγών στον τράχηλο, αλλά ο προχωρημένος καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί να εξαπλωθεί στην ουροδόχο κύστη, το έντερο ή ακόμα και στους πνεύμονες και το συκώτι. Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να έχετε συμπτώματα, όπως πόνος στην πλάτη ή στα πόδια.

Πρόκειται ωστόσο για περιπτώσεις προχωρημένου καρκίνου, καθώς ο τράχηλος γενικά δεν επηρεάζει πολλά νεύρα. Συζητήστε τα συμπτώματα με τον γιατρό σας για να αποκλείσετε τόσο την περίπτωση καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, καθώς και άλλες πιθανές αιτίες που επηρεάζουν τα νεύρα.

Υπερβολική κούραση
Τα περισσότερα συμπτώματα του καρκίνου του τραχήλου εκδηλώνονται όταν βρίσκεται πλέον σε προχωρημένο στάδιο. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η κούραση, η οποία αποτελεί σύμπτωμα των περισσότερων μορφών καρκίνου. Ο βασικός λόγος είναι ότι κολπική αιμορραγία προκαλεί μείωση των ερυθρών αιμοσφαιρίων και του οξυγόνου στο σώμα, προκαλώντας μόνιμη εξάντληση χωρίς να υπάρχει άλλη προφανής αιτία. Εάν αντιμετωπίζετε χρόνια κόπωση, ο γιατρός σας θα ελέγξει τα επίπεδα σιδήρου και ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα σας.

Ναυτία / Δυσπεψία
Το επίμονο αίσθημα ναυτίας ή δυσπεψίας μπορεί να αποτελεί σημάδι του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Αυτό συμβαίνει γιατί σε προχωρημένο στάδιο, ο καρκίνος μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στον τράχηλο και την περιοχή της κοιλιάς. Η πίεση που ασκείται στο γαστρεντερικό σωλήνα και το στομάχι προκαλεί παλινδρόμηση οξέων και ναυτία.

Ανεξήγητη απώλεια βάρους
Οι ίδιοι παράγοντες που μπορεί να προκαλέσουν ναυτία, είναι πιθανό να ευθύνονται και για την απώλεια βάρους. Όταν ασκείται πίεση στο στομάχι, δεν δέχεται εύκολα τροφή. Επιπλέον, αν αισθάνεστε μόνιμα ναυτία, το πιθανότερο είναι να μην θέλετε να φάτε οτιδήποτε. Αν διαπιστώσετε ότι χάνετε το 5-10% του σωματικού βάρους σας μέσα σε έξι μήνες χωρίς να κάνετε δίαιτα, συμβουλευτείτε γιατρό.