Μια… υπεραιωνόβια σχέση 120 χρόνων γιορτάζουν Ελλάδα – Ιαπωνία του χρόνου. Αυτό σε συνδυασμό με τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2020 που θα πραγματοποιηθούν στο Τόκυο αποτελούν σύμφωνα με τον Ιάπωνα Πρέσβη, Yasuhiro Shimizu, μια μοναδική ευκαιρία για την Ελλάδα να προβληθεί στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου. Και δηλώνει χαρακτηριστικά: "Ενθαρρύνω την κυβέρνησή σας να κάνει περισσότερα στην Ιαπωνία".
Ο Ιάπωνας πρέσβης στην Ελλάδα στη συνέντευξή του αποκαλύπτει ότι οι ιαπωνικές εταιρείες αναζητούν επενδυτικές ευκαιρίες στην Ελλάδα, ωστόσο υπογραμμίζει πως η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να επιλύσει μια σειρά θεμάτων όπως είναι η γραφειοκρατία και το φορολογικό σύστημα. Ξεχωρίζει το ελληνικό κρασί, τη φέτα και το ελαιόλαδο ως μερικά από τα προϊόντα που θα μπορούσε να εξάγει η Ελλάδα, αναφέρεται στο πως η Κροατία μας "κλέβει" τουρίστες και εξηγεί πως στην Ιαπωνία η λεπτομέρεια κυριολεκτικά κάνει τη διαφορά.
Συνέντευξη στην Μαρίση Μπαλιούση - Έχουν περάσει μόνο μερικοί μήνες από τότε που διοριστήκατε στην Ελλάδα. Πώς αισθάνεστε;Είναι τιμή μου που υπηρετώ ως πρέσβης στην Ελλάδα, καθώς είναι η γενέτειρα του δυτικού πολιτισμού και επίσης το λίκνο της δημοκρατίας.
Όταν ήμουν ακόμη φοιτητής, διάβαζα αρχαία φιλοσοφία, όπως Πλάτωνα, αλλά και ελληνικές τραγωδίες, όπως Αισχύλο και Ευριπίδη.
Στην Ιαπωνία μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η γενιά μου, ή ακόμη και η προηγούμενη γενιά, οικοδόμησαν δεσμούς με την Ελλάδα, ως δημοκρατική χώρα.
Εκείνη την περίοδο πολλοί ακαδημαϊκοί και σπουδαστές επικαλούνταν την αρχαία Ελλάδα για το ιδεώδες της Δημοκρατίας.
Η δική μου γενιά, που είναι πιο πρόσφατη, είναι πιθανότατα ακόμη πιο εξοικειωμένη με αυτό και σεβόμαστε πάρα πολύ τη χώρα σας.
-Μιλήστε μας για τον ιαπωνικό "κώδικα δεοντολογίας". Θεωρείτε ότι μοιράζεται κοινές αξίες με τον ελληνικό;
Σαφώς και μοιραζόμαστε κοινές αξίες με την Ελλάδα.
Και οι δύο χώρες είναι δημοκρατικές, δεν έχουν δικτατορικά καθεστώτα.
Έχουν ανοικτή οικονομία και προάγουν την ελευθερία του λόγου.
Αυτές είναι αξίες που μοιράζονται τα δυτικά κράτη.
Το ίδιο ισχύει με την Ελλάδα.
Ωστόσο, υπάρχουν και σημαντικές διαφορές.
Για παράδειγμα, η Ιαπωνία είναι μια πολυπληθής χώρα περίπου 120 εκατομμυρίων ανθρώπων και με έκταση που πιθανώς είναι τριπλάσια σε σχέση με αυτή της Ελλάδας.
Μόνο στην ευρύτερη περιοχή του Τόκιο, ο πληθυσμός φτάνει στους 36-37 εκατομμύρια κατοίκους. Το Τόκιο είναι μία από τις μεγαλύτερες πόλεις στον κόσμο κι έχει πραγματικά γεμίσει.
Λόγω αυτού, έχουμε αναπτύξει τα συστήματα μεταφοράς και επικοινωνίας μας.
Επίσης, η κοινωνία είναι πολύ καλά οργανωμένη, διότι διαφορετικά δεν θα μπορούσαμε να λειτουργήσουμε.
Αυτή είναι μια διαφορά στην κουλτούρα και τη δεοντολογία των δύο χωρών.
Πρόσφατα, ορισμένα ειδησεογραφικά πρακτορεία, μετέδωσαν μια πολύ παράξενη ιστορία για την Ιαπωνία.
Η εταιρεία σιδηροδρόμων ζήτησε δημόσια συγγνώμη επειδή το τρένο ξεκίνησε 20 δευτερόλεπτα –προσοχή, όχι λεπτά- νωρίτερα από την προγραμματισμένη ώρα.
Όχι, αργότερα.
Νωρίτερα.
Αυτό πιθανώς να προκαλεί εντύπωση σε κάποιον ξένο, αλλά εμείς είμαστε πολύ προσεκτικοί με την ακρίβεια.
Συνεπώς, έχουμε αρκετά διαφορετική οπτική για την κοινωνία.
- Πώς καταφέρνετε να είστε τόσο οργανωμένοι;
Ίσως είναι το εθνικό χαρακτηριστικό μας.
Αφοσιωνόμαστε στην κάθε λεπτομέρεια. Μας αρέσει να προσέχουμε τη λεπτομέρεια.
Και αυτό είναι ένα στοιχείο που οδηγεί και στην ανάπτυξη της τεχνολογίας.
- Πώς θα αξιολογούσατε τις ελληνο-ιαπωνικές σχέσεις. Πιστεύετε ότι υπάρχει περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης;
Φυσικά.
Πέρυσι, η Ιαπωνία και η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσαν τη λεγόμενη Συμφωνία Οικονομικής Συνεργασίας (EPA), η οποία θα τεθεί σύντομα σε ισχύ.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας θα ενισχυθεί το εμπόριο ανάμεσα στις δύο πλευρές και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση.
Υπάρχουν πολλά προϊόντα που η Ελλάδα μπορεί να εξάγει στην Ιαπωνία.
Προσωπικά εστιάζω στο ελληνικό κρασί, τη φέτα και το ελαιόλαδο.
Αλλά θα μπορούσαν να είναι και άλλα προϊόντα.
Επίσης, οι ιαπωνικές εταιρείες αναζητούν επενδυτικές ευκαιρίες στην Ελλάδα.
- Πόσες ιαπωνικές εταιρείες δραστηριοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα;
Στην Ελλάδα έχουν παρουσία περίπου 20 εταιρείες.
Αν και δραστηριοποιούνται κυρίως στον ναυτιλιακό κλάδο, υπάρχουν και άλλες βιομηχανίες όπως η φαρμακευτική.
Εκεί έχουμε την Takeda που διαθέτει γραφεία στην Ελλάδα και λειτουργεί ως κόμβος για την αγορά των Βαλκανίων.
Υπάρχει επίσης η αντιπροσωπεία της Toyota, η Sony και η Nintendo οι οποίες διαθέτουν ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο διανομής.
Έτσι ακόμη κι αν δεν έχουν αντιπροσώπους εδώ, πολλά ιαπωνικά προϊόντα έχουν ενταχθεί στην καθημερινότητα των Ελλήνων.
Ορισμένες μεγάλες εταιρείες όπως η Mitsubishi και η Mitsui, για παράδειγμα, παρακολουθούν την κατάσταση στην Ελλάδα καθώς αναζητούν μια επένδυση που θα τους αποφέρει κέρδη.
Επίσης, η Furuno Hellas, που ήρθε στην Ελλάδα το 2009, στην πιο δύσκολη στιγμή για την ελληνική οικονομία, επεκτείνει τώρα τις δραστηριότητές της, προσλαμβάνοντας προσωπικό.
Η Furuno Hellas είναι πλέον τέσσερις φορές μεγαλύτερη από ό,τι ήταν όταν ξεκίνησε και επεκτείνεται συνεχώς.
Είναι μια απόδειξη ότι μια επιχείρηση μπορεί να αναπτυχθεί ακόμη και εν μέσω οικονομικής κρίσης.
- Τι πιστεύετε ότι πρέπει να κάνει η ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να προσελκύσει ιαπωνικές επενδύσεις;
Από το ξέσπασμα της κρίσης στην Ελλάδα, το 2009, τα ιαπωνικά μέσα ενημέρωσης παρακολουθούσαν πολύ στενά τις εξελίξεις: την οικονομική κρίση, τις διαδηλώσεις, στη συνέχεια το κλείσιμο των τραπεζών, όλα τα γεγονότα που σχετίζονταν με την κρίση.
Από το 2015 και έπειτα, κάλυπταν επίσης το προσφυγικό, που ήταν μείζον θέμα.
Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δεν ασχολούνται με τις θετικές ειδήσεις, όπως η ανάκαμψη της οικονομίας.
Γι’ αυτό πολλοί Ιάπωνες, διατηρούν μια αρνητική εικόνα για την Ελλάδα, που ξέρω ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Από αυτή την άποψη, η Ελλάδα πρέπει να προωθήσει την καλή της εικόνα στους Ιάπωνες. Επιπλέον, ορισμένα από τα θέματα που πρέπει να επιλυθούν σχετίζονται με τις επιχειρήσεις, όπως η γραφειοκρατία και το φορολογικό σύστημα.
Εάν αντιμετωπιστούν αυτά τα θέματα, λυθεί το μεταναστευτικό και προχωρήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις, θα βελτιωθεί σημαντικά το περιβάλλον για τις ξένες επενδύσεις.
- Προφανώς η "κακή εικόνα" της χώρας έχει συνέπειες και για τον τουρισμό…
Σχετικά με τον τουρισμό, στη δεκαετία του '80 και του '90 ο αριθμός των Ιαπώνων τουριστών που επισκέπτονταν την Ελλάδα ήταν περίπου 150.000 σε ετήσια βάση. Αλλά τώρα το νούμερο αυτό έχει πέσει στους 10.000.
Ένας λόγος θα μπορούσε να είναι η κακή εικόνα που έχουν οι Ιάπωνες για τη χώρα.
Η μεγάλη πλειονότητα πιστεύει ότι η Ελλάδα είναι μια φτωχή χώρα, που υποφέρει πολύ από το προσφυγικό πρόβλημα, ενώ ορισμένοι φοβούνται πως ανάμεσα στους πρόσφυγες μπορεί να υπάρχουν και τρομοκράτες που προέρχονται από το Ισλαμικό Κράτος.
Όπως καταλαβαίνετε, αυτό δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα της Ελλάδας.
Επομένως, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να διορθώσει αυτή την εικόνα.
Το 2014, η ελληνική κυβέρνηση έκλεισε το γραφείο του ΕΟΤ στο Τόκιο.
Εάν το γραφείο άνοιγε ξανά και προωθούσε τον τουρισμό, θα δινόταν μια καλή ευκαιρία να ανακάμψει ο αριθμός των Ιαπώνων τουριστών.
Σε αντίθεση με την Ελλάδα, η Κροατία φιλοξενεί 150.000 Ιάπωνες τουρίστες κάθε χρόνο.
Το θέμα είναι ότι οι Κροάτες προωθούν εντατικά τον τουρισμό στο Τόκιο.
Το περασμένο έτος η Ελλάδα προσέλκυσε περίπου 30 εκατομμύρια τουρίστες.
Ίσως κάποιοι Έλληνες επιχειρηματίες να σκεφτούν ότι δεν έχουν ανάγκη την Ιαπωνία.
Αλλά θεωρώ ότι αυτό είναι λάθος.
Πολλοί από τους τουρίστες σας έρχονται μόνο καλοκαίρι, ενώ οι Ιάπωνες ταξιδεύουν όλες τις εποχές του χρόνου.
Έχουμε για παράδειγμα ελεύθερες ημέρες την περίοδο της Πρωτοχρονιάς, ενώ λίγο μετά, τον Φεβρουάριο ή το Μάρτιο, πολλοί σπουδαστές ταξιδεύουν στο εξωτερικό προτού αποφοιτήσουν. Μετά υπάρχει η λεγόμενη "χρυσή εβδομάδα" στα τέλη Απριλίου με αρχές Μαΐου και η "ασημένια εβδομάδα" στα τέλη Σεπτεμβρίου-αρχές Οκτωβρίου.
- Από τη θέση του πρέσβη στην Ελλάδα, θα μπορέσετε να προάγετε την οικονομική διπλωματία; Θα ενθαρρύνετε τις ιαπωνικές εταιρείες να επενδύσουν στη χώρα μας;
Θα ήθελα πρώτα να διευκρινίσω ορισμένα πράγματα.
Η Ιαπωνία δεν είναι δικτατορία.
Που σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να ζητήσει ή να αναγκάσει μια εταιρεία να πραγματοποιήσει μια επένδυση.
Στην Ιαπωνία, είναι τελείως στο χέρι των επιχειρήσεων να αποφασίσουν το πότε, πώς και πού θα επενδύσουν. Μόνο όταν μια εταιρεία πειστεί ότι μια επένδυση ή μια οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα θα είναι επικερδής, θα αναλάβει δράση.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να υπαγορεύσει σε μια ιδιωτική εταιρεία τι να κάνει.
Όπως ανέφερα ήδη, υπάρχουν πολλοί παράγοντες που η Ελλάδα πρέπει να ρυθμίσει για να προσελκύσει ξένες επενδύσεις.
Εγώ, ως Πρέσβης της Ιαπωνίας, θα ήθελα να προωθήσω τις οικονομικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Πριν έρθω στην Ελλάδα, επιχείρησα να προσελκύσω την οικονομική αποστολή της Keidanren, ενός από τους διακεκριμένους οικονομικούς οργανισμούς στην Ιαπωνία.
Η Keindanren, διαθέτει ειδικές επιτροπές για την Ευρώπη και κάθε χρόνο οργανώνει επιχειρηματικές αποστολές σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες προκειμένου να αξιολογήσουν τη δυνατότητα επέκτασης των ιαπωνικών επιχειρήσεων εκεί. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε αποτελέσματα για την Ελλάδα.
Ενώ ο Οργανισμός Enterprise Greece με τον οποίο είχα έρθει σε επαφή, για παράδειγμα, είναι πολύ δραστήριος, νομίζω ότι η ελληνική πλευρά μπορεί να κάνει περισσότερα…
Όπως είπα ότι η προώθηση είναι πολύ σημαντική.
Υπάρχει μια πραγματικά καλή ευκαιρία τα επόμενα τρία χρόνια να συσφίξουμε τις σχέσεις μας.
Το επόμενο έτος, θα γιορτάσουμε την 120ή επέτειο των διπλωματικών μας σχέσεων.
Το "Σύμφωνο Φιλίας, Εμπορίου και Ναυτιλίας" μεταξύ των δύο κρατών υπογράφηκε το 1899.
Η πρεσβεία μου σχεδιάζει να οργανώσει πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις για τον εορτασμό αυτής της επετείου.
Θα ήθελα να ζητήσω από την Ελλάδα να κάνει το ίδιο.
Για παράδειγμα, η ελληνική πρεσβεία στο Τόκιο θα μπορούσε να ενεργήσει με παρόμοιο τρόπο. Αυτή θα είναι μια καλή ευκαιρία για την Ελλάδα να προβληθεί εκεί.
Και φυσικά το 2020 έχουμε τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Τόκιο, μία περίοδος κατά την οποία το Ολυμπιακό πνεύμα αφυπνίζει τη συνείδηση αναφορικά με την Ελλάδα.
Οπότε τα επόμενα 3 χρόνια έχετε μια μεγάλη ευκαιρία να προβάλλετε την Ελλάδα στην Ιαπωνία. Ενθαρρύνω, λοιπόν, την κυβέρνησή σας να κάνει περισσότερα στην Ιαπωνία.
- Η ελληνική κρίση χρέους φιγουράρει στα παγκόσμια πρωτοσέλιδα εδώ και σχεδόν 9 χρόνια. Η Ιαπωνία κουβαλά επίσης ένα τεράστιο φορτίο χρέους που αντιστοιχεί στο 233% του ΑΕΠ. Μιλάμε βέβαια για εσωτερικό χρέος. Θεωρείτε υπερβολικούς τους φόβους για μια κρίση χρέους στην Ιαπωνία;
Νομίζω, ναι.
Όπως είπατε, το μεγαλύτερο μέρος του χρέους της Ιαπωνίας καλύπτεται από Ιάπωνες επενδυτές. Έχουμε ένα μεγάλο χρέος αλλά είμαστε και μεγάλος πιστωτής.
Συνεπώς είναι ισορροπημένο.
Αντίθετα, το σύστημα των ευρωπαϊκών χωρών μου κάνει εντύπωση: ορισμένες χώρες είναι ανταγωνιστικές, ενώ άλλες δεν είναι καθόλου.
Στην Ιαπωνία, που είναι ένα έθνος, το Τόκιο είναι πολύ κερδοφόρο, ενώ άλλες περιοχές είναι λιγότερο ανταγωνιστικές. Αλλά οι φόροι που συλλέγονται από την περιοχή του Τόκιο αναδιανέμονται στην υπόλοιπη Ιαπωνία.
Έτσι, εάν η Ευρώπη ήταν ένα έθνος, τότε μέρος των εσόδων από μια περιοχή θα μπορούσε να διανέμεται αποτελεσματικά σε μια άλλη περιοχή. Υπάρχει μία Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά τα κράτη μέλη έχουν διαφορετικές νοοτροπίες.
Οι πολίτες των πιο πλούσιων κρατών γκρινιάζουν για τα χρήματά τους που κατασπαταλώνται σε άλλες χώρες.
- Θα μπορούσε η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων να δώσει λύση;
Δεν το νομίζω.
- Πώς αξιολογείτε τις σχέσεις σας με την ΕΕ;
Έχουμε πολύ ισχυρούς δεσμούς με χώρες της ΕΕ. Αναφέρθηκα ήδη στη Συμφωνία Οικονομικής Συνεργασίας ΕΕ-Ιαπωνίας και φυσικά έχουμε αναπτύξει επιχειρηματική σχέση με πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Με την Ευρώπη μοιραζόμαστε κοινές αξίες. Είναι πολύ σημαντικό για εμάς να διατηρήσουμε αυτό το είδος σχέσης.
- Ο Πρόεδρος Trump έχει κάνει ήδη κινήσεις που υπηρετούν το δόγμα "Πρώτα η Αμερική". Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η ιαπωνική οικονομία είναι μία από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, ποια είναι η άποψή σας για την παγκοσμιοποίηση;
Ολοκληρώσαμε μια ακόμη συμφωνία, το Σύμφωνο Συνεργασίας των Δύο Πλευρών του Ειρηνικού (TPP), χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ. Ωστόσο, πρόσφατα ο Trump είπε κάτι διαφορετικό. Είπε ότι οι ΗΠΑ θα εξετάσουν το ενδεχόμενο να ενταχθούν στο TPP υπό ορισμένες προϋποθέσεις.
Το TPP είναι πολύ ωφέλιμο και ελπίζουμε ότι οι ΗΠΑ θα συμμετάσχουν σε αυτό με την τρέχουσα μορφή του.
- Ο Donald Trump έχει βάλει στη Ρωσία και την Κίνα την "ταμπέλα" του ανταγωνιστή. Αυτό επηρεάζει τη σχέση σας;
Όχι. Ωστόσο οι σχέσεις μας είναι και πολύπλοκες.
Συνεργαζόμαστε οικονομικά, αν και ορισμένες φορές, σε κάποιους τομείς γινόμαστε ανταγωνιστές.
Αλλά, γενικά, νομίζω ότι μπορούμε να διατηρήσουμε τη σχέση μας ως έχει.
- Πώς θα αξιολογούσατε την τρέχουσα κατάσταση με τη Βόρεια Κορέα; Πιστεύετε ότι κινείται με τέτοιο τρόπο ώστε να κλέψει λίγη από τη λάμψη των Ολυμπιακών Αγώνων ή όντως επιχειρεί να αμβλύνει τις εντάσεις;
Καταρχάς, καλωσορίζουμε την πρόθεση συμμετοχής στους Ολυμπιακούς Αγώνες από την πλευρά της Βόρειας Κορέας, ωστόσο αυτό είναι εντελώς διαφορετικό από τη σχέση συνολικά.
Συμφωνήσαμε πάνω στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και πρέπει να το εφαρμόσουμε στο ακέραιο προκειμένου να ασκηθεί πίεση στη Βόρεια Κορέα μέχρις ότου αλλάξει τις πολιτικές της.
- Το Τόκιο είναι η πρώτη ασιατική πόλη που θα φιλοξενήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες δύο φορές. Και αυτή η δεύτερη φορά είναι το 2020. Είναι αλήθεια ότι οι δαπάνες διογκώνονται, παρά τις προσπάθειες να μειωθούν;
Το κόστος του αρχικού σχεδίου ήταν μικρότερο, αλλά μερικές πρόσθετες δαπάνες, όπως για την ασφάλεια, είναι απαραίτητες.
- Πιστεύετε ότι η χώρα σας θα εκπροσωπηθεί σε υψηλό επίπεδο κατά την τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας;
Ναι το πιστεύω.
Προτού έρθω στην Ελλάδα συναντήθηκα με τον πρόεδρο της επιτροπής διοργάνωσης των Αγώνων, Yoshiro Mori, ο οποίος είχε πραγματοποιήσει την πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα όταν ήταν πρωθυπουργός της Ιαπωνίας και είπε ότι θα ξαναέρθει.
Ελπίζω ότι θα το κάνει.
