Άσκηση: Ποιο είδος και σε ποια ποσότητα προλαμβάνει την άνοια

Η καλή φυσική κατάσταση μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην πρόληψη της άνοιας και της γνωστικής εξασθένησης στην τρίτη ηλικία.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ, στη Σουηδία, μελέτησαν σχεδόν 200 γυναίκες, 38-60 ετών, το 1960 όταν ήταν κατά μέσο όρο 50 ετών.

Η φυσική τους κατάσταση αξιολογήθηκε μέσω δοκιμασίας σε στατικό ποδήλατο.

Οι 40 γυναίκες είχαν καλή φυσική κατάσταση, οι 92 ενδιάμεση και οι 59 χαμηλή.

Τα επόμενα 44 χρόνια, οι ερευνητές έλεγχαν τις γυναίκες ως προς τη λειτουργικότητα της μνήμης και της σκέψης, ως ένδειξη άνοιας.

Μόνο το 5% των γυναικών που είχαν καλή φυσική κατάσταση κατά τη μέση ηλικία εκδήλωσαν άνοια. Το 25% των γυναικών της ενδιάμεσης φυσικής κατάστασης εκδήλωσαν άνοια και το 32% της ομάδας φτωχής φυσικής κατάστασης επίσης. Το 45% αυτών που δεν ολοκλήρωσαν τη δοκιμασία του στατικού ποδηλάτου επίσης παρουσίασαν άνοια με την πάροδο των χρόνων.

«Όσο κρατάμε τον εαυτό μας σε καλή φυσική κατάσταση, με γυμναστική και υγιεινή διατροφή, τόσο μειώνουμε τον κίνδυνο εκδήλωσης άνοιας στην τρίτη ηλικία. Επίσης, αισθανόμαστε καλύτερα και μειώνουμε τον κίνδυνο και για άλλα προβλήματα υγείας, όπως τα καρδιαγγειακά», εξηγεί ο Δρ Ινγκμαν Σκοογκ, συγγραφέας της μελέτης.

Σημειώνει επίσης ότι η υψηλής έντασης γυμναστική έχει άμεσο όφελος στα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου, βοηθώντας τον να διατηρηθεί υγιής.

Πώς σχετίζεται το σωματικό βάρος με την άνοια

Τόσο ο υψηλός όσο και ο πολύ χαμηλός δείκτης μάζας σώματος συνδέονται με την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας υποστηρίζει νέα μελέτη, που δημοσιεύεται στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Alzheimer’s & Dementia.

Για τους σκοπούς της παρούσας ανάλυσης, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από 39 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 1.500.000 ενήλικες από 5 διαφορετικές χώρες. Το συνολικό διάστημα παρακολούθησης των εθελοντών ήταν 38 χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων διαγνώστηκαν 6.894 περιστατικά άνοιας.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των αναλύσεων, η ύπαρξη αυξημένου δείκτη μάζας σώματος στη μέση ηλικία φάνηκε να συνδέεται με υψηλότερη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου. Αντίθετα, παρατηρήθηκε πως ο δείκτης μάζας σώματος των συμμετεχόντων που εμφάνισαν άνοια ήταν χαμηλότερος λίγο πριν τη διάγνωση της νόσου, συγκριτικά με άτομα αντίστοιχης ηλικίας που δεν παρουσίασαν άνοια.

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, κοιτώντας τα αποτελέσματα συνδυαστικά, προκύπτει η υπόθεση πως το σωματικό βάρος συνδέεται με την άνοια μέσω δύο διαφορετικών μηχανισμών.

Από τη μία, ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος στη μέση ηλικία λειτουργεί επιβαρυντικά ως προς τον κίνδυνο ανάπτυξης άνοιας, ενώ από την άλλη, στο αρχικό της στάδιο, η νόσος πιθανόν να οδηγεί σε μείωση του δείκτη μάζας σώματος. Κλείνοντας, σχολιάζουν πως απαιτούνται περισσότερες μελέτες προκειμένου να διευκρινιστούν οι υπεύθυνοι μηχανισμοί.

Φάρμακο κατά της άνοιας ο γάμος

Νέα βρετανική επιστημονική μελέτη δείχνει ότι ο γάμος μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Ο κίνδυνος μάλιστα αφορά στους αιώνιους εργένηδες και στους χήρους, αλλά όχι στους χωρισμένους.

Αξιολογώντας στοιχεία από 15 δημοσιευμένες μελέτες, οι οποίες αφορούσαν πάνω από 800.000 ανθρώπους σε Ευρώπη, Αμερική και Ασία ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Αντριου Σόμερλαντ του Τμήματος Ψυχιατρικής του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου, διαπίστωσαν ότι, σε σχέση με τους παντρεμένους, οι ανύπαντροι έχουν κατά μέσο όρο 42% μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθουν άνοια στο μέλλον, ενώ οι χήροι 20%.

Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε αυξημένος κίνδυνος για τους χωρισμένους.

Πιθανώς, ο γάμος ενθαρρύνει πιο υγιεινές συνήθειες (καλύτερη διατροφή, λιγότερο κάπνισμα και αλκοόλ κ.α.), ενώ ο ένας σύντροφος φροντίζει για την υγεία του άλλου, κάτι που έχουν δείξει και παλαιότερες μελέτες.

Πάντως, ο αυξημένος κίνδυνος για τους ανύπαντρους ίσως να μειώνεται διαχρονικά (για άγνωστους λόγους), καθώς όσες έρευνες είχαν γίνει πιο πρόσφατα, έδειξαν ότι ο κίνδυνος να νοσήσουν από άνοια ήταν αυξημένος όχι κατά 42% αλλά 24% κατά μέσο όρο.

Πρόληψη άνοιας: Οι συστάσεις των ειδικών

Πολλοί άνθρωποι φοβούνται ότι θα νοσήσουν από άνοια σε μεγαλύτερη ηλικία.

Οι επιστήμονες ωστόσο καταγράφουν μείωση των κρουσμάτων στην Ευρώπη και συνιστούν υγιεινή ζωή. Παρά την αύξηση του προσδόκιμου ζωής στο δυτικό κόσμο, οι γιατροί δεν διαπιστώνουν αύξηση των κρουσμάτων άνοιας.

«Υπάρχουν πολύ λιγότερα κρούσματα από όσα αναμέναμε» δηλώνει ο Ρόμπερτ Περνέτσκι, διευθυντής του τμήματος γεροντικής ψυχιατρικής στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Λούντβιχ Μαξιμίλιαν του Μονάχου. «Οι κίνδυνοι νόσησης από άνοια μειώνονται στις ευρωπαϊκές χώρες» υποστηρίζει. Τη διαπίστωση αυτή αποδεικνύουν έρευνες στη Σουηδία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ.

Η κύρια αιτία για τη θετική αυτή εξέλιξη είναι ο πιο υγιεινός τρόπος ζωής, ο οποίος περιλαμβάνει περισσότερη κίνηση και καλύτερη διατροφή αλλά και συνολικά πιο υψηλά στάνταρ διαβίωσης.

Σύμφωνα με τον Ρόμπερτ Περνέτσκι, σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας η άνοια βρίσκεται σε έξαρση. «Πρόκειται όπως και παλαιότερα για μια επιδημία» λέει ο Γιάκοβ Στερν από τη Νέα Υόρκη, ένας από τους κορυφαίους επιστήμονες πάνω στο θέμα. Η εκπαίδευση αλλά και οι πνευματικές ασχολίες παίζουν καθοριστικό ρόλο. Η ευφυΐα δεν αρκεί για να προστατεύσει από την άνοια. Πάρα πολλοί έξυπνοι άνθρωποι έχουν νοσήσει.

Ωστόσο σύμφωνα με τους επιστήμονες οι κίνδυνοι άνοιας θα μπορούσαν να μειωθούν έως και 30% εάν υιοθετηθεί ένας υγιεινός τρόπος ζωής. Τα φάρμακα που κυκλοφορούν σήμερα στην αγορά δεν μπορούν να θεραπεύσουν τη νόσο αλλά μόνο να καθυστερήσουν την εξέλιξή της. Οι ελπίδες διαψεύσθηκαν ότι θα μπορούσε να βρεθεί ένα εμβόλιο, το οποίο θα παρεμπόδιζε την ανάπτυξη μιας πλάκας πρωτεϊνών στον εγκέφαλο, η οποία θεωρείται υπεύθυνη (χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί) για την ανάπτυξη της ασθένειας.

Στη Γερμανία 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από άνοια και τα δυο τρίτα από αυτούς από Αλτσχάιμερ. Οι αιτίες της νόσου είναι ποικίλες όπως για παράδειγμα καρδιαγγειακά προβλήματα, το τσιγάρο, ελάχιστη κίνηση, αυξημένο βάρος, υπέρταση και διαβήτης.

«Ό,τι επιβαρύνει τις αρτηρίες, επιβαρύνει και τον εγκέφαλο και αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας. Τα καλά νέα όμως είναι ότι ο καθένας από εμάς έχει τη ζωή του και τις συνήθειές του και μπορεί να επηρεάσει με θετικό τρόπο την υγεία του εγκεφάλου του».

ΠΗΓΗ

ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΑΝΟΪΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ του Γ.Ν.Κ.-Κ.Ψ.Υ.

Το Κέντρο Ημέρας ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΑΝΟΪΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ του Ψυχιατρικού Τομέα του Γενικού Νοσοκομείου Κατερίνης το οποίο πλέον στεγάζεται στο παλιό αλλά ανακαινισμένο χώρο Νοσοκομείο παρέχει δωρεάν σε άτομα με προβλήματα άνοιας και διαταραχές μνήμης: νευρολογική και ψυχολογική εκτίμηση, ασκήσεις νοητικής ενδυνάμωσης εργοθεραπεία, νοσηλευτική φροντίδα, φύλαξη και ψυχοκοινωνική στήριξη των φροντιστών.

         Οι οικογένειες του Ν. Πιερίας οι οποίες έχουν μέλη με παρόμοια προβλήματα μπορούν να απευθύνονται στην Προϊσταμένη του Τμήματος κ. Πετρίδου Χριστίνα στο Παλιό Νοσοκομείο Κατερίνης για πληροφορίες και υποστήριξη στις αναφερόμενες υπηρεσίες.

Δ/νση: 7^ης Μεραρχίας 26  (παλαιό  Γ.Ν. Κατερίνης)

E-mail: anoia1@otenet.gr 

Τηλ.: 23510 46910  

 Ο Διοικητής

 Αστέριος Φαρμάκης